Księga nocnych kobiet

Klaudia Chwastek
Księga nocnych kobiet

Mocna, brutalna, wciągająca, szczera do bólu. Wulgarna i poruszająca… Obok Księgi nocnych kobiet nie da się przejść obojętnie. Powieść Marlona Jamesa może wcisnąć w fotel i poruszyć czytelnika dogłębnie.

Wszystkie negry chodzą w koło. Zakonotujcie to sobie, a resztę dopowiedzcie sami. Jak wylezie ze statku albo matczynej pipy, przed każdym taka sama ciemna droga. Ciemna, szeroka i długa jak tysiąc lat. Jak negr idzie, światło mu odebrane, żeby nie widział, gdzie czeka go zakręt albo wybój. Gorzej jeszcze, bo nie widzi, że chodzi w koło i zawsze wróci tam, skąd wyszedł. To jest przyczyna, dlaczego negr nigdy nie będzie wolny. Nie potrafi iść jak człowiek wolny i dokądkolwiek ruszy, droga zawsze przywiedzie go w łańcuchy, pod rozżarzone żelazo, kańczug albo stryczek, a to ostatecznie to dobrodziejstwo, co go żadna czarna wiedźma nie przeklnie. – Księga nocnych kobiet, Marlon James

To jeden z akapitów z Księgi nocnych kobiet, który, wydaje mi się, dobrze określa charakter tej książki, opisuje, czego możemy się spodziewać po powieści Jamesa. Ale ta tematyka, na której skupił się autor, nie jest łatwa. Ten cytat tylko powierzchownie powie nam, dlaczego “negr nigdy nie będzie wolny”, bo gdy wczytamy się w historię zrozumiemy, że to o wiele bardziej skomplikowane.

Lilit jest główną bohaterką tej książki. Urodziła się jako niewolnica, ale nikt nie potrafi jej zniewolić. I choć mamy główną bohaterkę i historię z nią związaną, to muszę przyznać, że mnie nie wciągnęła ta historia, jako wątek jednej bohaterki. Podeszłam do tej książki całościowo, bo to powieść o niewolnictwie, bardzo brutalna, naturalistyczna. W pewnym momencie możemy mieć już dość tej brutalności i wulgarnego języka. Jednak to właśnie on nadaje charakteru tej książce, powoduje, że jesteśmy wciągnięci, a każde słowo wręcz jeszcze bardziej na nas oddziałuje. Zaś przesyt tej brutalności powoduje, że nie da się na raz przeczytać powieści Jamesa.

Mówią, że cyce czarnuchy cienkie jak u kozy, a głowa negra nisko jak u koguta. Mówią, że leń, kłamca, złodziej, rozpustnik, dzikus, podlec, bezbożnik, śmierdziel, cham, brudas, ochydnik, przygłup, bęcwał, cherlak, nieudacznik i bydlę. Mówią, że chędożysz się z własnym ojcem, matką, braćmi i siostrami. Patrzą ci na piersi, a potem zerkają jak im rośnie w kroku. Zaganiają do roboty, nim słońce wzejdzie, i dalej, aż słońce zajdzie, a w czasie żniw to i przez noc. – Księga nocnych kobiet, Marlon James

Ta historia nie jest łatwa, jednak wydaje mi się, że w bardzo dobry sposób obrazuje to, co działo się przed laty. Obrazuje to, jak wyglądało niewolnictwo, a tym samym uświadamia czytelnikowi, jak to mogło wyglądać i zapewne wyglądało. Bo wydaje mi się, że czasami podchodzimy do tego zbyt powierzchownie. Wiemy, że było, ale niekoniecznie wiemy, jak wyglądało.

James w ciekawy sposób prowadzi narrację. Dobrze się to czyta, choć mamy stylizację na język z danego okresu. Świetnie się to czyta, choć momentami miałam wrażenie, że niektóre sytuacje są nieco rozwleczone. Momentami bywa przytłaczająco, ale po tej lekturze pozostaje coś w człowieku. A wbrew pozorom, to istotne.

Marlon James sięgnął po, wydaje mi się, trudną tematykę, ale poniekąd wciąż w pewnym sensie aktualną. Może niekoniecznie w naszym własnym otoczeniu, ale Księga nocnych kobiet pozwala nam sobie coś uświadomić, nieco szerzej spojrzeć na świat i zastanowić się nad tym, co było, jest i będzie. Zaś James umie balansować słowem i narracją. Wciągnąć czytelnika w historię i sposób narracji. Kobiety są wyrazistymi postaciami, które nie poddają się temu, co je spotkało. Wbrew pozorom są silne, a momentami wolne, choć tylko w pewien sposób.


Księga nocnych kobiet

Marlon James

Wydawnictwo Literackie

Rok wydania: 2017

Liczba stron: 474 (egzemplarz recenzencki)

Okładka: miękka

Klaudia Chwastek

Redaktor naczelna Magnifier. Absolwenta Akademii Ignatianum w Krakowie na kierunku kulturoznawstwo. W obszarze jej zainteresowań znajdują się social media. Chętnie bierze udział w różnorakich imprezach kulturalnych. Miłośniczka Krakowa i kawy.

Kontakt: klaudia.chwastek@e-magnifier.pl

Komentarze

Napisz komentarz
Zamknij formularz komentowania
Napisz komentarz

MAGNIFIER – portal społeczno-kulturowy

[…] Księga nocnych kobiet to mocna, brutalna i poruszająca powieść autorstwa Marlona Jamesa, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Literackiego! Mamy dla Was jeden egzemplarz do wygrania! […]